brett sutton
Home Zdrowie Badania Test ortostatyczny - jak go wykonać i jak odczytać?

Test ortostatyczny - jak go wykonać i jak odczytać?

poniedziałek, 26 stycznia 2015 Napisane przez  Filip Szołowski


Ostatnio na Akademii Triathlonu o teście ortostatycznym wspomnieli w artykule Marcin Florek "Dawkowanie treningu..." i w wywiadzie Ryszard Szul "Naukowo o treningu...". Dzisiaj chciałbym rozwinąć temat i przedstawić, na czym on polega oraz jak się go stosuje, a przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie, czy jest realna korelacja pomiędzy tym testem, a zmęczeniem organizmu. Test ortostatyczny to próba, która w najprostszej wersji trwa 4 minuty. Rano, po przebudzeniu się, zawodnik powinien na spokojnie założyć pasek od pulsometru i włączyć zegarek. Następnie leżąc przez ok. 3 minuty w bezruchu zawodnik wykonuje pomiar tętna spoczynkowego. Ważne jest, aby nie wykonywać żadnych ruchów, które mogą zawyżyć tętno. Po 3 minutach, należy powoli wstać z łóżka do pozycji pionowej i w bezruchu stać przez 1 minutę. Następnie można wyłączyć zegarek, a dane zgrać do dzienniczka treningowego. Aby móc zastosować test ortostatyczny i skorelować go z treningiem należy początkowo przez kilka tygodni obserwować swój organizm i śledzić jak zachowuje się nasz organizm po przebytym teście.

 

Test ten wykonujemy przede wszystkim po to, aby poznać poziom zmęczenia organizmu wywołanego przez trening. Po wykonaniu  testu i wyciągnięciu odpowiednich wniosków można podejmować decyzję dotyczącą dalszego planowania treningu. Test ortostatyczny jest bardzo prosty, i aby móc precyzyjnie monitorować przebieg zmęczenia, należy go wykonywać początkowo nawet codziennie.  Pierwsze testy najlepiej wykonywać w momencie, kiedy  zawodnik jest wypoczęty i nie zmęczony treningiem. Pozwoli to mieć punkt odniesienia w stosunków do testów wykonywanych w późniejszym czasie, po wykonaniu określonych obciążeń treningowych.

 

 ortostatyczny

 

Wyniki należy porównywać  do poprzednich testów ortostatycznych i analizować jak najwcześniej, aby móc zaplanować trening w oparciu o aktualny stan zmęczenia, a podczas analizy zwracamy uwagę na:
- tętno spoczynkowe, które zmierzyliśmy w leżeniu,
- najwyższe tętno po wstaniu,
- różnica pomiędzy tętnem spoczynkowym, a najwyższym tętnem po wstaniu,
- spadek tętna po minucie od wstania,
- różnica pomiędzy najwyższym tętnem po wstaniu, a tętnem osiągniętym po minucie od  wstania.

 

Dwa najistotniejsze punkty, które najlepiej korelują zmęczenie organizmu z testem ortostatycznym, to różnica pomiędzy tętnem spoczynkowym, a najwyższym tętnem po wstaniu oraz różnica pomiędzy najwyższym tętnem po wstaniu, a tętnem osiągniętym po minucie od wstania. W pierwszym przypadku jeśli różnica ta się zwiększa, daje to nam sygnał, że organizm prawdopodobnie nie jest gotowy do wykonania mocnego akcentu treningowego, w drugim przypadku ta różnica może się zmniejszać. Demonstrując to na powyższym wykresie, który był wykonany po okresie regeneracyjnym, kiedy zawodnik był wypoczęty (38 - najniższe tętno, 65 - najwyższe tętno, 50 - tętno po 1 minucie od wstania), widać, że pierwsza różnica wynosi 28 skurczy serca, natomiast druga 15 skurczy. W przypadku zmęczenia organizmu, na wykresie widać będzie większe różnice pomiędzy punktem spoczynkowym, a staniem, oraz mniejsze różnice pomiędzy najwyższym punktem w staniu, a pomiarem w staniu po minucie (np. 40/90/80).

 

Żeby nie było tak kolorowo, to większa różnica pomiędzy tętnem spoczynkowym, a najwyższym tętnem po wstaniu, nie sprawdza się jednak u wszystkich sportowców. Możliwy jest również scenariusz, gdzie zawodnicy na zmęczenie reagują zawężeniem się tego przedziału i obniżeniem tętna po wstaniu. Do niestandardowej grupy, można też zaliczyć niewielki procent zawodników, u których test ortostatyczny nie koreluje się ze zmęczeniem.

Filip Szołowski

Filip Szołowski

Wspólnie z Marcinem Florkiem jest założycielem firmy LABOSPORT Polska, która specjalizuje się w organizacji imprez sportowych oraz indywidualnym planowaniu treningu dla wyczynowców i amatorów. Ich podopieczni osiągnęli m.in. podium w Ironman 70.3 w kategorii PRO, złoty medal Mistrzostw Polski Elity w Triathlonie, złoty medal Mistrzostw Polski Seniorów w pływaniu długodystansowym na 10km oraz podium w zawodach serii Mistrzostw Świata Elity w Motocrossie. Filip w przeszłości był czołowym polskim zawodnikiem, reprezentantem kraju oraz wielokrotnym medalistą Mistrzostw Polski Seniorów w Triathlonie.

logo

2 Liczba komentarzy:

  • ^ Filip Szołowski poniedziałek, 26 stycznia 2015 21:41 Umieszczone przez: Filip Szołowski

    Grzegorz Otłowski - w tym przypadku należy brać pod uwagę najniższe tętno, które utrzymuje się bez przerwy przez ok. 15 sekund.

  • ^ Grzegorz Otłowski poniedziałek, 26 stycznia 2015 11:54 Umieszczone przez: Grzegorz Otłowski

    Mam pytanie, czy tętno spoczynkowe to jest osiągnięte w ciągu 3 minut najniższe czy średnie?

Zostaw komentarz

Upewnij się, że wypełniłeś wszystkie wymagane pola oznaczone gwiazdką (*).
Dozwolony jest podstawowy kod HTML.

Blogi

Ostatnie wpisy Pokaż wszytkie

stat4u
Website Security Test