Zdrowie

Operacja Sama Laidlowa. Co go czeka? Prof. Pupka: „Brzmi poważnie i jest poważne”

Sam Laidlow musi przejść operację tętnicy biodrowej. Prof. Artur Pupka wyjaśnia, na czym polega choroba i jakie ryzyko wiąże się z zabiegiem.

Sam Laidlow podczas etapu kolarskiego zawodów triathlonowych na rowerze Canyon. Triathlonista zmaga się z endofibrozą tętnicy biodrowej i czeka go operacja.
Fot. Marcel Hilger

Sam Laidlow poinformował, że musi przejść operację z powodu endofibrozy tętnicy biodrowej. To rzadka choroba, która dotyka przede wszystkim sportowców wytrzymałościowych. Jak poważny jest zabieg i z jakim ryzykiem się wiąże? O wyjaśnienie poprosiliśmy prof. Artura Pupkę, doświadczonego chirurga naczyniowego.

Sam Laidlow wymieniany był wśród pretendentów do zdobycia tegorocznego tytułu mistrza świata IRONMAN na Hawajach. Etap kolarski zakończył na drugim miejscu, rozpoczynając maraton ze świetnej pozycji. Niespodziewanie zatrzymał się przy pierwszym punkcie odżywiania. Potrząsał nogą i probował ją rozmasować. Na 5 km rywalizacji musiał wycofać się z zawodów.

Po wyścigu triathlonista przyznał w rozmowie z ekipą filmową IRONMAN, że zmaga się z choro chorobą naczyń krwionośnych zwaną endofibrozą tętnicy biodrowej. Po powrocie do Francji ma zamiar poddać się operacji – wyjątkowo poważnej operacji.

Operacja Sama Laidlowa. Jak duże jest ryzyko?

Endofibroza tętnicy biodrowej może wymagać poważnej operacji naczyniowej. Jak tłumaczy prof. Artur Pupka, zabieg polega na dotarciu do zwężonej tętnicy poprzez nacięcie powłok brzusznych. Następnie chirurg rozcina tętnicę i poszerza ją, wszywając specjalną łatę naczyniową wykonaną z żyły pobranej od pacjenta.

– Brzmi poważnie i jest poważne – podkreśla profesor.

Zabieg wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań. W skrajnych przypadkach mogą one prowadzić nawet do utraty kończyny lub życia. Dlatego, zdaniem specjalisty, decyzja o operacji musi być szczególnie dokładnie przemyślana.

– Decyzja o zabiegu musi być bardzo wyważona. Nie jest to w przypadku Sama Laidlowa ratowanie kończyny czy życia, a może skończyć się ich utratą. To wszystko omawiam bez żadnej nadmiarowości – ostrzega prof. Pupka.

Czym jest choroba Sama Laidlowa?

Endofibroza tętnicy biodrowej, najczęściej tętnicy biodrowej zewnętrznej (EIAE), to bardzo rzadka choroba naczyń krwionośnych, niezwiązana z miażdżycą. Występuje przede wszystkim u młodych sportowców wytrzymałościowych, szczególnie kolarzy i biegaczy długodystansowych.

Jej główną przyczyną są powtarzające się urazy mechaniczne tętnicy podczas zginania nogi w stawie biodrowym. Prowadzi to do pogrubienia wewnętrznej warstwy naczynia, a w konsekwencji do jego zwężenia.

W rezultacie podczas intensywnego wysiłku do mięśni nogi może docierać zbyt mało krwi. Objawy mogą być niewyczuwalne w spoczynku i podczas lekkich treningów, a pojawiać się dopiero przy dużym obciążeniu.

Choć choroba występuje przede wszystkim u profesjonalistów, nie oznacza to, że amatorzy są na nią odporni.

– Biorąc pod uwagę obciążenia treningowe części amatorów, niejednokrotnie prawie porównywalne z profesjonalistami, ta poważna choroba może u nich również występować – zaznacza profesor.

Jakie objawy powinny zwrócić uwagę triathlonistów?

Najbardziej charakterystycznym objawem endofibrozy jest silny ból mięśni uda i podudzia, który pojawia się podczas intensywnego wysiłku i może uniemożliwiać jego kontynuowanie.

Co istotne, zwężenie tętnicy nie zawsze daje o sobie znać na co dzień.

– Zwężenie tętnic, które nie ma żadnego znaczenia w czasie spoczynku czy mniej nasilonych treningów, podczas dużego obciążenia ma znaczenie hemodynamiczne, czyli powoduje objawy niedokrwienia kończyny dolnej – wyjaśnia prof. Pupka.

Jak diagnozuje się endofibrozę?

Podstawowym badaniem jest USG Doppler, które pozwala ocenić przepływ krwi w naczyniach. Jak tłumaczy profesor, badanie ma charakter dynamiczny i w rękach doświadczonego chirurga naczyniowego umożliwia określenie, jak bardzo ograniczony jest dopływ krwi do nogi podczas wysiłku.

Diagnostykę można uzupełnić o angio-TK, czyli tomografię komputerową naczyń krwionośnych.

Bardziej inwazyjnym badaniem jest angiografia. Polega na nakłuciu tętnicy, wprowadzeniu cewnika i podaniu kontrastu. W przypadku endofibrozy wykonuje się ją dopiero po wstępnej kwalifikacji pacjenta do zabiegu naczyniowego.

Czy operacja jest jedynym rozwiązaniem?

Podczas angiografii możliwe jest wykonanie plastyki balonowej, czyli poszerzenia zwężonego fragmentu tętnicy specjalnym balonem. Prof. Pupka podkreśla jednak, że również ta procedura wiąże się z ryzykiem bardzo poważnych powikłań.

Jak wskazuje specjalista, w przypadku endofibrozy nie stosuje się stentowania tętnicy, ponieważ wyklucza ono możliwość uprawiania sportu.

W niektórych przypadkach konieczna jest więc opisana wcześniej operacja chirurgiczna.

Profesor zwraca przy tym uwagę na jeszcze jedną istotną kwestię. Ze względu na rzadkość choroby konieczna jest dokładna diagnostyka różnicowa, czyli wykluczenie innych przyczyn dolegliwości. Podobne objawy mogą wynikać między innymi ze zmian w kręgosłupie, wad postawy czy problemów ze stawem biodrowym.

– Jestem bardzo doświadczonym chirurgiem naczyniowym, operowałem tysiące pacjentów. Decyzja musi być wyważona i przeprowadzona diagnostyka różnicowa, ponieważ choroba jest bardzo rzadko występująca, a dolegliwości mogą być spowodowane innymi schorzeniami – podsumowuje prof. Pupka.


Nikodem Klata

Redaktor, dziennikarz z wykształcenia. W triathlonie szuka inspirujących historii, a każda z nich może taką być. Trzeba ją tylko odkryć, zrozumieć i dobrze opowiedzieć.