Iloczyn współczynnika oporu aerodynamicznego i powierzchni czołowej zawodnika z rowerem. Niższe CdA oznacza mniejszy opór przy tej samej prędkości.
CSS (krytyczna prędkość pływania)
Critical Swim Speed, czyli krytyczna prędkość pływania szacowana z prób na różnych dystansach. Pomaga dobierać tempo odcinków treningowych.
CSS, czyli krytyczna prędkość pływania, jest oszacowaniem tempa odniesienia używanego w treningu pływackim. Nazwa pochodzi od angielskiego Critical Swim Speed. W popularnej metodzie wynik wyznacza się z prób czasowych na dwóch dystansach. CSS pomaga opisywać intensywność serii, ale nie gwarantuje utrzymania takiego samego tempa na dowolnym dystansie ani w każdych warunkach.
Prędkość i tempo w zapisie CSS
Prędkość opisuje dystans pokonywany w jednostce czasu. W treningu pływackim wygodniej często posługiwać się tempem, czyli czasem potrzebnym na przepłynięcie określonego dystansu, zwykle stu metrów. Dlatego parametr nazywany krytyczną prędkością bywa przedstawiany jako minuty i sekundy na sto metrów. Obie wielkości opisują to samo odniesienie w innym zapisie.
W popularnym teście Swim Smooth wykorzystuje się próby na czterysta i dwieście metrów. Różnica czasów, podzielona przez różnicę dystansów, pozwala oszacować tempo CSS. Po odjęciu czasu krótszej próby od dłuższej i podzieleniu wyniku przez dwa otrzymuje się sekundy na sto metrów. Jednostki muszą pozostać spójne podczas obliczenia.
Dla przykładowych wyników 400 sekund na czterysta metrów i 190 sekund na dwieście metrów różnica wynosi 210 sekund. Po podzieleniu przez dwa otrzymuje się 105 sekund, czyli 1 minutę i 45 sekund na sto metrów. Przykład ilustruje jednostki obliczenia. Sam wzór nie potwierdza, że konkretna osoba utrzyma wyliczone tempo w każdej serii lub na każdych zawodach.
Do czego służy wynik?
CSS pozwala porządkować tempa odcinków i porównywać wysiłek między kolejnymi treningami tej samej osoby. Serie mogą być opisywane jako pływanie w okolicy CSS, wolniej lub szybciej od tego odniesienia. Wynik jest częścią planowania intensywności, a nie samodzielnym programem treningowym. Znaczenie ma również długość powtórzeń i odpoczynku.
Jedno tempo nie opisuje wszystkich umiejętności pływaka. Na wynik wpływają technika, zdolność rozłożenia wysiłku i przygotowanie do wykonanych prób. Zmiana CSS może wskazywać zmianę możliwości, lecz jej interpretacja wymaga porównywalnego sposobu pomiaru. Inny przebieg testu może zmienić oszacowanie bez równoważnej zmiany wydolności.
Basen, otwarty akwen i ograniczenia pomiaru
Próby wykonywane w basenie odbywają się w warunkach innych niż pływanie w jeziorze czy morzu. Nawroty, długość pływalni i brak fal wpływają na przebieg wysiłku. W otwartym akwenie dochodzą nawigacja, prąd, temperatura oraz obecność innych zawodników. Przenoszenie basenowego tempa na trasę startową wymaga uwzględnienia tych różnic.
CSS nie jest obietnicą wyniku na dystansie triathlonowym. Test dostarcza przybliżenia przydatnego w treningu, a nie niezmiennej granicy możliwości. Jego wartość wynika z powtarzalnego użycia i właściwego kontekstu. Nie zastępuje oceny techniki, warunków ani odczuć podczas całej jednostki.
CSS i polskie odpowiedniki nazwy
Najczęstsze określenia to CSS, Critical Swim Speed i krytyczna prędkość pływania. Fraza tempo CSS odnosi się do sposobu przedstawienia wyniku, nie do innego parametru. W zapisach treningowych pojawia się także test CSS, czyli nazwa prób służących do jego oszacowania.
Pojęcia tempo progowe i prędkość krytyczna bywają używane obok siebie, ale zależą od przyjętej metody. CSS nie powinno być automatycznie utożsamiane z wynikiem dowolnego testu laboratoryjnego. Różne procedury mogą opisywać pokrewne aspekty wytrzymałości, nie wyznaczając dokładnie tej samej intensywności.
Więcej haseł na C
Cały słownik-
CdA -
CTL, ATL i TSB Wskaźniki modelujące obciążenie treningowe: CTL opisuje dłuższy okres, ATL krótszy, a TSB ich bilans. Pomagają oceniać obciążenie i świeżość.