Próg tlenowy
Intensywność, przy której stężenie mleczanu zaczyna rosnąć ponad poziom lekkiego wysiłku. Zwykle odpowiada pierwszemu progowi mleczanowemu (LT1).
Próg tlenowy to pojęcie opisujące niższą granicę intensywności związaną ze zmianą odpowiedzi organizmu na narastający wysiłek. Często łączy się go z pierwszym progiem mleczanowym, czyli LT1. Nie oznacza początku korzystania z tlenu, ponieważ procesy tlenowe działają również przy mniejszej intensywności i pozostają istotne powyżej tej granicy.
Pierwszy wzrost mleczanu
W teście stopniowanym obciążenie zwiększa się etapami, a próbki krwi pokazują przebieg stężenia mleczanu. Pierwszy próg zwykle wiąże się z jego trwałym wzrostem ponad poziom obserwowany przy lekkiej pracy. Sposób wyznaczenia punktu zależy od przyjętej koncepcji, a różne metody mogą dać nieco inne wyniki.
Nie ma jednego stężenia mleczanu, które u każdego zawodnika jednoznacznie oznacza próg tlenowy. Znaczenie mają protokół, moment pobrania próbki i indywidualna krzywa odpowiedzi. Stała wartość używana w jednym modelu nie staje się przez to uniwersalną definicją fizjologiczną. Nazwa progu powinna być rozpatrywana razem z informacją o metodzie jego ustalenia.
Próg tlenowy a granice stref treningowych
W planowaniu treningu próg tlenowy może pomagać oddzielać spokojniejsze obciążenia od wysiłków wywołujących większą odpowiedź metaboliczną. Nie jest jednak równoznaczny z każdą granicą strefy 2 w aplikacji. Modele stref mają różną liczbę zakresów i posługują się innymi punktami odniesienia.
Tętno, moc lub tempo przypisane progowi opisują intensywność w określonych warunkach pomiaru. Nie są samym progiem rozumianym jako zmiana odpowiedzi organizmu. W triathlonie znaczenie ma także dyscyplina: wynik uzyskany podczas biegu nie jest automatycznie gotową wartością do treningu kolarskiego albo pływania. Zmiana sposobu ruchu zmienia warunki pomiaru i odpowiedź układu krążenia.
Numer strefy ma znaczenie dopiero w obrębie konkretnego modelu. W podziale na trzy obszary drugi zakres może znajdować się między dwoma progami, podczas gdy popularna druga strefa pięciostrefowego planu bywa kojarzona ze spokojniejszym wysiłkiem. Sam zapis Z2 nie określa więc położenia względem LT1. To przykład różnicy między numeracją używaną w planie a markerem wyznaczonym w badaniu fizjologicznym.
Co odróżnia go od progu beztlenowego?
Próg tlenowy odnosi się do niższej, a próg beztlenowy do wyższej zmiany odpowiedzi na narastającą intensywność. Zwykle kojarzy się je odpowiednio z LT1 i LT2. Różnica nie polega na przełączeniu organizmu z pracy wykorzystującej tlen na pracę całkowicie pozbawioną jego udziału.
Wysiłek pomiędzy progami może nadal być w dużej części tlenowy, lecz wywoływać większe obciążenie niż spokojna praca poniżej pierwszego progu. Pojęcia pomagają uporządkować ciąg zmian, a nie dzielą metabolizmu na dwa niezależne stany. Ich zastosowanie w treningu wymaga również uwzględnienia czasu trwania wysiłku, regeneracji i celu danej jednostki.
AeT, LT1 i pierwszy próg wentylacyjny
Angielskie aerobic threshold skraca się do AeT. W praktyce treningowej nazwa ta często pojawia się obok LT1, czyli pierwszego progu mleczanowego. Są ze sobą kojarzone, ale dokładne znaczenie zależy od źródła i sposobu pomiaru, dlatego skróty nie zawsze oznaczają identyczną liczbowo intensywność.
Pierwszy próg wentylacyjny, VT1, ustala się z analizy odpowiedzi oddechowej, a nie z tej samej próbki krwi. Może opisywać zbliżony obszar zmian, lecz nie jest automatycznie drugim zapisem każdego wyniku LT1. Pełna nazwa markera i metody pozwala zachować precyzję w rozmowie o badaniu wydolnościowym.
Powiązane artykuły
Więcej haseł na P
Cały słownik-
Pakiet startowy Zestaw materiałów przekazywany uczestnikowi zawodów, zwykle zawierający numer startowy, oznaczenia sprzętu lub chip do pomiaru czasu.
-
Pas startowy Elastyczny pasek do mocowania numeru startowego, który pozwala zmieniać jego położenie bez przypinania numeru bezpośrednio do ubrania.
-
Pedały zatrzaskowe Pedały, w które wpina się specjalne bloki w podeszwach butów, tworząc połączenie buta z rowerem. Wypięcie wymaga określonego ruchu stopy.