Progi mleczanowe
Poziomy intensywności wysiłku wyznaczane ze zmian stężenia mleczanu we krwi. Najczęściej wyróżnia się pierwszy próg (LT1) i drugi próg (LT2).
Progi mleczanowe to wybrane poziomy intensywności wysiłku określane na podstawie zmian stężenia mleczanu we krwi. Podczas badania z narastającym obciążeniem kolejne pomiary tworzą krzywą, której przebieg pomaga opisać reakcję organizmu. Najczęściej rozróżnia się pierwszy i drugi próg, oznaczane jako LT1 i LT2. Ich dokładne wyznaczenie zależy od przyjętej metody.
Co pokazuje zmiana stężenia mleczanu?
Mleczan powstaje i jest wykorzystywany przez organizm również przy małym obciążeniu. Wzrost jego stężenia nie oznacza nagłego uruchomienia zupełnie nowego źródła energii. Wynik pomiaru zależy od relacji między pojawianiem się mleczanu we krwi a jego wykorzystaniem i usuwaniem z tego przedziału. Nie jest prostym odczytem ilości pracy wykonywanej bez tlenu.
W badaniu stopniowanym analizuje się, jak stężenie zmienia się wraz ze wzrostem tempa lub mocy. Próg może być określany na podstawie zmiany kształtu krzywej albo według konkretnego kryterium liczbowego. Z tego powodu jedna liczba bez opisu protokołu i sposobu analizy nie wyjaśnia jeszcze, jaki rodzaj progu został wskazany.
Pierwszy i drugi próg
Pierwszy próg mleczanowy wiąże się zwykle z początkiem wyraźniejszego wzrostu stężenia ponad poziom obserwowany przy lżejszej pracy. Często jest łączony z pojęciem progu tlenowego. Drugi próg odnosi się do wyższego zakresu intensywności i bywa określany jako próg beztlenowy. Konkretne definicje tych punktów nie są jednak wszędzie identyczne.
Nazwy tlenowy i beztlenowy nie oznaczają, że po przekroczeniu jednej granicy organizm nagle przestaje korzystać z tlenu. Różne sposoby dostarczania energii działają równolegle, a ich udział zmienia się wraz z wysiłkiem. Uproszczone nazewnictwo progów ma porządkować intensywność, nie opisywać dwóch całkowicie rozłącznych stanów pracy mięśni.
Dlaczego metoda badania ma znaczenie?
Na wynik wpływają długość kolejnych stopni, wielkość przyrostu obciążenia, moment pobrania próbek i algorytm interpretacji. Istotny jest także rodzaj aktywności. Test biegowy i rowerowy mogą dostarczyć różnych wartości odpowiednich dla tych konkurencji. Porównanie badań wymaga więc uwzględnienia procedury, a nie tylko odczytania większej albo mniejszej liczby.
Wyznaczonemu progowi można przypisać m.in. moc, tempo i tętno występujące podczas próby. Nie czyni to wszystkich tych parametrów samym progiem. FTP, próg wentylacyjny i różne koncepcje progu mleczanowego mogą być ze sobą powiązane, ale nie są automatycznie identyczne. W zastosowaniu treningowym znaczenie ma precyzyjne określenie, którą wartość rzeczywiście oceniono.
Mleczan i wentylacja dostarczają różnych sygnałów o reakcji organizmu. Progi wentylacyjne wyznacza się z odpowiedzi oddechowej, a mleczanowe z próbek krwi i przyjętego kryterium analizy. Punkty te mogą służyć podobnym zastosowaniom, lecz ich nazwy nie powinny zastępować opisu badania. Dokładne wskazanie metody pozwala rozróżnić rzeczywistą zmianę możliwości od różnicy wynikającej z zastosowania innej procedury.
Lactate threshold, LT1 i LT2
Angielskie lactate threshold oznacza próg mleczanowy, a lactate thresholds liczbę mnogą. Skróty LT1 i LT2 pozwalają wskazać odpowiednio pierwszy i drugi próg. Określenie próg anaerobowy jest często używane w odniesieniu do wyższej granicy, nie do każdego progu mleczanowego. LTHR nazywa natomiast tętno związane z progiem, dlatego nie powinno zastępować nazwy całego zjawiska.
Powiązane artykuły
Więcej haseł na P
Cały słownik-
Pakiet startowy Zestaw materiałów przekazywany uczestnikowi zawodów, zwykle zawierający numer startowy, oznaczenia sprzętu lub chip do pomiaru czasu.
-
Pas startowy Elastyczny pasek do mocowania numeru startowego, który pozwala zmieniać jego położenie bez przypinania numeru bezpośrednio do ubrania.
-
Pedały zatrzaskowe Pedały, w które wpina się specjalne bloki w podeszwach butów, tworząc połączenie buta z rowerem. Wypięcie wymaga określonego ruchu stopy.