Słownik triathlonisty

Strefy tętna

Przedziały częstości uderzeń serca przypisane do poziomów intensywności wysiłku, wyznaczane według wybranego modelu i indywidualnych parametrów.

Strefy tętna to przedziały częstości pracy serca przypisane do poziomów intensywności wysiłku według wybranej metody. Ułatwiają opisywanie i porównywanie treningów, ponieważ odnoszą bieżący pomiar do indywidualnych wartości zawodnika. Nie istnieje jednak jeden podział stosowany we wszystkich zegarkach, aplikacjach i planach treningowych. Znaczenie numeru strefy zależy od przyjętego modelu.

Skąd biorą się granice stref?

Jedna metoda może wyznaczać zakresy jako procent tętna maksymalnego. Inna uwzględniać dodatkowo tętno spoczynkowe lub punkt odniesienia związany z progiem wysiłkowym. Te sposoby nie muszą dawać identycznych wartości. Dwie tabele o takiej samej liczbie stref mogą więc przypisywać ten sam pomiar do różnych przedziałów.

Znaczenie ma również jakość parametru wejściowego. HRmax oszacowane wyłącznie z wieku jest przybliżeniem, a nie dokładnym pomiarem danej osoby. Jeśli przyjęta wartość nie odpowiada rzeczywistej reakcji serca, obliczone granice też mogą nie pasować. Samo automatyczne wygenerowanie zakresów przez urządzenie nie usuwa tych ograniczeń.

Różnicę pokazuje prosty przykład rachunkowy. Przy HRmax równym 180 uderzeń na minutę połowa tej wartości wynosi 90. Jeśli obliczenie odnosi się do rezerwy między tętnem spoczynkowym 60 a maksymalnym 180, połowa rezerwy dodana do wartości spoczynkowej daje 120. Obie liczby powstały z innego działania. Nie są wskazaniem zalecanej intensywności, lecz ilustracją, dlaczego sam zapis procentowy wymaga objaśnienia metody.

Tętno jest reakcją na wysiłek

Praca serca nie zmienia się zawsze natychmiast po zmianie tempa lub mocy. Po rozpoczęciu odcinka intensywność mechaniczna może wzrosnąć szybciej niż tętno. Krótki wysiłek zakończy się czasem przed osiągnięciem wartości kojarzonej z daną strefą. Zapis pokazuje reakcję organizmu, a nie bezpośredni pomiar każdego ruchu lub obrotu korby.

Na odczyt wpływa także stan organizmu i warunki. Przy podobnym tempie tętno może być inne w upale, po wcześniejszym wysiłku albo w odmiennych okolicznościach. Dlatego przebywanie w konkretnym przedziale nie wyjaśnia całej trudności treningu. Informację można zestawić z odczuwanym wysiłkiem, czasem trwania i danymi właściwymi dla dyscypliny.

Strefy w bieganiu, kolarstwie i pływaniu

Triathlon łączy konkurencje o różnym charakterze pracy. Tętno maksymalne i wartości progowe mogą różnić się między nimi. Ustawienie jednego zakresu w urządzeniu nie oznacza, że identycznie opisuje on spokojny bieg, jazdę i pływanie. Odpowiednie przypisanie sportu jest częścią interpretacji danych, a nie jedynie etykietą aktywności.

Również numery stref mocy i stref tętna nie są zamienne. Moc opisuje mechaniczną stronę jazdy, tętno reakcję układu krążenia. Strefa druga w obu modelach może być związana ze spokojnym treningiem, ale ich granice powstają inaczej. Nie należy zakładać, że każda sekunda w jednej strefie ma dokładny odpowiednik w drugiej.

Zakresy tętna i heart rate zones

Angielskie heart rate zones odpowiada nazwie strefy tętna. Po polsku używa się też określenia zakresy treningowe tętna. Nazwy takie jak regeneracyjna, tlenowa czy progowa odnoszą się do konkretnych przedziałów w danym modelu. Samo wyrażenie strefa tlenowa nie opisuje wszystkich stref i bez wskazania metody może mieć niejednoznaczne granice.

Więcej haseł na S

Cały słownik
  • Schłodzenie

    Końcowa część treningu polegająca na stopniowym zmniejszaniu intensywności, np. przez spokojny trucht, marsz lub lekkie pedałowanie.

  • Slot kwalifikacyjny

    Miejsce uprawniające do udziału w zawodach docelowych, np. mistrzostwach świata, przyznawane według zasad kwalifikacji danej imprezy.

  • Start falowy

    Sposób startu, w którym zawodnicy są podzieleni na grupy. Każda grupa rusza jednocześnie na wspólny sygnał, a kolejne fale startują w ustalonych odstępach.