Słownik triathlonisty

Trening interwałowy

Trening z powtarzanymi odcinkami wysiłku rozdzielonymi przerwami lub lżejszą aktywnością. Długość i intensywność odcinków zależą od celu sesji.

Trening interwałowy polega na powtarzaniu odcinków wysiłku rozdzielonych przerwami lub lżejszą aktywnością. Pozwala podzielić zaplanowaną pracę na krótsze części zamiast wykonywać ją bez zatrzymania. Charakter sesji zależy od intensywności i długości odcinków, liczby powtórzeń oraz sposobu odpoczynku. Sama nazwa nie oznacza treningu wykonywanego zawsze z maksymalnym wysiłkiem.

Odcinek pracy i przerwa tworzą całość

Interwał opisuje nie tylko fragment szybszego biegu czy mocniejszej jazdy. Przerwa wpływa na to, z jakim zmęczeniem rozpoczyna się kolejne powtórzenie i jaką pracę można utrzymać w całej sesji. Odpoczynek może być bierny albo aktywny, np. w postaci spokojnego pedałowania. Zmiana jego długości potrafi istotnie zmienić wymagania treningu.

Znaczenie ma też intensywność samego odcinka. Powtórzenia wykonywane przy umiarkowanie wysokiej mocy mogą rozwijać inne zdolności niż bardzo krótkie sprinty. Dwie sesje z podobnym czasem pracy nie muszą więc stanowić tego samego bodźca. Do opisu jednostki potrzebny jest układ pracy i przerw, a nie sama suma minut.

Interwały w pływaniu, kolarstwie i biegu

W pływaniu trening interwałowy często przyjmuje postać serii odcinków o ustalonej długości i przerwach. Dzięki temu tempo można odnosić do kolejnych powtórzeń. W kolarstwie odcinki bywają określane czasem i mocą, a w biegu czasem, dystansem lub zakresem odczuwanego wysiłku. Metoda jest wspólna, choć pomiar intensywności zależy od dyscypliny.

Interwały mogą służyć pracy nad tempem, wydolnością lub tolerancją określonego wysiłku. O celu decyduje konstrukcja jednostki oraz jej miejsce w planie. Nie każdy zestaw krótkich odcinków ma rozwijać szybkość maksymalną. Również mocny trening ciągły może być wymagający, mimo że nie zawiera powtórzeń ani przerw.

Związek z wysiłkiem tlenowym i beztlenowym

Podczas interwałów procesy dostarczające energię z udziałem tlenu i bez jego bezpośredniego udziału współdziałają. Ich proporcje zmieniają się wraz z intensywnością oraz czasem pracy. Dlatego określenie trening interwałowy nie jest równoznaczne z treningiem wyłącznie beztlenowym. Dłuższe powtórzenia mogą angażować w znacznym stopniu przemiany tlenowe.

Wysiłek odczuwany pod koniec serii zależy także od zmęczenia narastającego między odcinkami. Parametry jednego powtórzenia nie opisują w pełni obciążenia sesji. Przy analizie treningu znaczenie mają łączna praca, przebieg intensywności i regeneracja. Tego kontekstu nie zastępuje sama informacja, że jednostka zawierała interwały.

Przykładowy zapis pięciu odcinków po trzy minuty oznacza piętnaście minut pracy w wybranej intensywności. Cała sesja trwa jednak dłużej, ponieważ obejmuje przerwy oraz zwykle przygotowanie i zakończenie wysiłku. Jest to przykład odczytywania konstrukcji treningu, a nie gotowe zalecenie. Bez wskazania intensywności i odpoczynku sam taki zapis nie pozwala ocenić trudności zadania.

Interwały, HIIT i trening powtórzeniowy

Angielska nazwa metody to interval training. W polskich planach występują określenia trening interwałowy i interwały. HIIT, czyli high-intensity interval training, oznacza jego intensywną odmianę. Nie każdy trening odcinkowy spełnia założenia HIIT, dlatego tych nazw nie należy traktować jako pełnych synonimów.

W języku trenerskim spotyka się również pojęcie treningu powtórzeniowego, często z większym naciskiem na odpoczynek umożliwiający utrzymanie jakości kolejnych prób. Granice nazewnictwa zależą od szkoły treningowej. Fartlek także wykorzystuje zmiany intensywności, ale może mieć swobodniejszy przebieg. Zapis konkretnych parametrów sesji mówi o niej więcej niż sam skrót lub nazwa metody.

Więcej haseł na T

Cały słownik
  • Tapering

    Zaplanowane zmniejszenie obciążeń treningowych przed ważnymi zawodami, aby ograniczyć zmęczenie i zachować wypracowaną formę.

  • Tętno maksymalne (HRmax)

    Najwyższa częstość uderzeń serca osiągana podczas maksymalnego wysiłku. Może różnić się zależnie od dyscypliny i nie jest miarą wytrenowania.

  • Trenażer rowerowy

    Urządzenie umożliwiające jazdę na własnym rowerze w miejscu, zwykle pod dachem, przez stawianie oporu podczas pedałowania.