Słownik triathlonisty

FTP (funkcjonalna moc progowa)

Funkcjonalna moc progowa: szacowana moc, którą można utrzymywać przez dłuższy, intensywny wysiłek. Służy m.in. do ustalania stref treningowych.

FTP, czyli funkcjonalna moc progowa, jest szacunkowym punktem odniesienia opisującym moc możliwą do utrzymywania podczas dłuższego, intensywnego wysiłku kolarskiego. Podaje się ją w watach. Parametr służy m.in. do określania względnej intensywności jazdy, wyznaczania stref mocy i analizowania obciążenia treningowego. Dotyczy możliwości konkretnego zawodnika, a nie ustawienia roweru ani mocy urządzenia treningowego.

Co oznacza moc progowa?

W popularnym objaśnieniu FTP wiąże się z mocą utrzymywaną przez wysiłek zbliżony do godzinnego. Jest to przydatne uproszczenie, ale nie gwarancja jednakowego czasu u każdej osoby. Rzeczywista zdolność utrzymania danej mocy zależy m.in. od przygotowania, charakterystyki zawodnika i warunków próby. Sam zapis FTP nie mówi, jak długo konkretny kolarz wykona wysiłek na tej wartości.

Parametr jest funkcjonalny, ponieważ wykorzystuje się go do opisu i planowania pracy na rowerze. Nie należy traktować go jako dosłownej granicy, po której organizm przestaje korzystać z tlenu. Nie jest też automatycznie identyczny z każdym laboratoryjnie wyznaczanym progiem mleczanowym. Różne metody badają powiązane właściwości wysiłku, lecz nie zawsze dają tę samą liczbę.

FTP jako punkt odniesienia dla treningu

Moc uzyskana na treningu może być wyrażona jako część FTP. Przykładowo 150 W przy FTP równym 250 W to 60% wartości odniesienia. To obliczenie opisuje proporcję, a nie gotową ocenę trudności konkretnej sesji. Czas trwania, zmienność obciążenia i przerwy nadal wpływają na charakter wysiłku.

Na podstawie FTP można wyznaczać strefy według wybranego modelu. Ta sama bezwzględna moc może stanowić inną intensywność dla dwóch osób. Parametr ma również znaczenie dla obliczania wskaźników opartych na progu, takich jak IF i TSS. Zmiana ustawionego FTP może zmienić ich wartości nawet wtedy, gdy zapis mocy z treningu pozostaje taki sam.

FTP nie jest automatycznie mocą, z jaką należy pokonać każdy triathlon. Wysiłek startowy ma określony czas trwania, profil trasy i następujący po nim bieg. Wartość progowa umożliwia odniesienie intensywności jazdy do możliwości zawodnika, ale nie wybiera za niego celu na wyścig. Nawet podobna relacja mocy do FTP może oznaczać inny koszt sesji, jeżeli różnią się jej długość i zmienność obciążenia.

Skąd pochodzi wartość FTP?

FTP może być wyznaczane na podstawie prób terenowych, odpowiednio opracowanego testu lub analizy danych przez oprogramowanie. Poszczególne procedury wykorzystują różne założenia. Wynik krótszego wysiłku przeliczony przez algorytm jest oszacowaniem, a nie bezpośrednim pomiarem wszystkich cech długotrwałej pracy. Porównanie kolejnych wartości wymaga znajomości sposobu ich otrzymania.

Znaczenie mają również jakość pomiaru, kalibracja miernika i warunki wykonania próby. Moc progowa oszacowana w innym protokole nie musi być wprost porównywalna z wcześniejszym wynikiem. Aktualność ustawienia jest istotna dla analizy treningu, lecz pojedynczy lepszy odcinek nie przesądza jeszcze o zmianie FTP. Pełniejszej oceny dostarcza spójny zestaw danych.

Functional Threshold Power i polska nazwa

Angielskie rozwinięcie FTP brzmi Functional Threshold Power. Polski odpowiednik to funkcjonalna moc progowa. Spotykane określenia moc FTP i próg FTP wskazują ten sam parametr w kontekście kolarstwa. Próg mleczanowy, moc krytyczna i FTP są pojęciami powiązanymi, ale nie powinny być automatycznie traktowane jako zamienne nazwy jednego wyniku pomiarowego.

Więcej haseł na F

Cały słownik
  • Fartlek (zabawa biegowa)

    Zabawa biegowa, czyli trening ze zmianami tempa, często dobieranymi swobodnie do terenu i samopoczucia, przeplatanymi spokojniejszym biegiem.