Trener pyta! Kto odpowie?
Większość trenerów bez zająknięcia odpowiada na pytania swoich zawodników z przeróżnych dziedzin.
Większość trenerów bez zająknięcia odpowiada na pytania swoich zawodników z przeróżnych dziedzin. Powinniśmy znać się praktycznie na wszystkim - od dietetyki, przez dobór sprzętu, po skomplikowane zagadnienia treningowe. Oczywiście nie sposób być ekspertem w każdej dziedzinie i jak mówi popularne powiedzenie: „Kto zna się na wszystkim, ten nie zna się na niczym”. W dobrze zorganizowanym sporcie wyczynowym trenerowi pomaga sztab specjalistów z zakresu fizjoterapii, żywienia czy przygotowania mentalnego. U nas obowiązują inne standardy, a mnie często ciężko jest znaleźć czas, by zgłębić jakiś temat. Wokół AT wyrosło środowisko zaangażowanych pasjonatów triathlonu, ekspertów w różnych dziedzinach, osób mających analityczne i trzeźwe spojrzenie. Dzisiaj liczę na Waszą pomoc. Zabawmy się konwencją, może tym razem trener podpyta Was?
Jest kilka zagadnień, które mnie interesują, ale już od kilku tygodni, a czasem nawet lat (!) nie mam czasu, żeby się nimi na poważnie zająć. Poprzeczka wisi wysoko, bo nie akceptuję odpowiedzi opartych na jednostkowym przypadku, przeczuciach, wpisach blogerów czy wywiadach z „gwiazdami” – interesują mnie albo badania naukowe, albo doświadczenie szerszej grupy.
1) Jak bardzo dieta wpływa na faktyczne „zakwaszenie” krwi i jak mocno przekłada się na rzeczywiste funkcjonowanie zawodnika?
Ostatnie miesiące to wysyp porad trenerek personalnych (fanpage z owsianką i sweetfociami - ten typ), związanych z eliminacją produktów o zakwaszającym charakterze. Jeszcze 3 lata temu rządziła dieta Dukana, oparta na produktach białkowych o kwaśnym odczynie, które spożywane w nadmiarze rzeczywiście solidnie obciążają nerki czy wątrobę. Teraz wahadło jest po drugiej stronie i wszystkie produkty o kwaśnym pH są złem wcielonym. Sportowcom zakwaszenie organizmu dodatkowo kojarzy się z kwasem mlekowym, który przez lata dorobił się równie złej opinii i miał być jednym z powodów, dla którego nie możemy np. pobiec szybciej na zawodach. Jak się okazało zła opinia była niezasłużona, a badania pochodzące z ostatnich lat sugerują, że kwas mlekowy przy wysokiej intensywności jest wykorzystywany jako dodatkowe paliwo, a transportując jony wodorowe faktycznie pomaga w utrzymaniu sprawności systemu. Jednak nawet nie mrugnę okiem, gdy zawodnik opowiada o zakwasach – ten termin już na stałe zakorzenił się w naszym sportowym języku i jednoznacznie źle się kojarzy.
Ale czy dieta rzeczywiście wpływa na pH krwi? Z jednej strony mamy świadomość, że duże odchylenia od neutralnego pH, niezależnie w którą stronę, mocno upośledzają funkcjonowanie naszego ciała i mogą prowadzić nawet do śmierci. Mówiąc krótko – nadmierne zakwaszenie naszego organizmu to zjawisko jednoznacznie niepożądane. Z drugiej strony jedzenie ma określony odczyn pH, od zasadowego, przez neutralny, po kwasowy. Brakującym ogniwem jest wpływ diety na rzeczywiste pH krwi. Czy to w ogóle ma znaczenie? Poza jedzeniem swoje pH ma powietrze, woda, leki czy kosmetyki. Jakby podejść od odpowiedniej strony emocje też pewnie mają swoje pH... :-)
Zdrowy organizm w fantastyczny sposób radzi sobie z odchyleniami pH i bardzo szybko potrafi wracać do homeostazy, bez zaburzania ważnych procesów i bez zużywania na to dużej ilości energii. Jeśli tak się nie dzieje, tzn. że mamy do czynienia z jednostkami chorobowymi takimi jak kwasica metaboliczna czy zasadowica, które nie wynikają bezpośrednio z diety. U osób zdrowych wahania pH krwi są niewielkie (do 0,1) i mają krótkotrwały charakter. Warto więc w ogóle przywiązywać do tego wagę, czy potraktować to jako kolejną modną "przeszkadzajkę", która tylko komplikuje dość proste zagadnienie? Jeśli natraficie na dobre badania, wypowiedzi wiarygodnych naukowców czy dobre praktyki stosowane przez odnoszącą sukcesy grupę sportowców – dajcie znać.
2) Jak się ma faktyczny wydatek energetyczny do intensywności i długości wysiłku?
Nie przywiązujcie się do konkretnych cyfr, chodzi mi o sam mechanizm. Wyobraźcie sobie maratończyka, który biegnąc maraton na 100% pokona 42 kilometry w równe 3 godziny. Załóżmy, że przy wadze X w czasie zawodów spala 3000 kalorii, po 1000 kcal na godzinę. Teraz wyobraźmy sobie, że ten sam zawodnik postanawia pobiec maraton nie na maksa, ale trochę turystycznie, załóżmy że ma kolejny start za dwa tygodnie, walczy o Koronę Maratonów Polskich, biegnie na 3h30'. Ile kalorii spali przez całe zawody? Mniej czy więcej niż podczas biegu trwającego trzy godziny? Z jednej stronie biegnie wyraźnie dłużej, z drugiej strony biegnie wyraźnie wolniej. A teraz przełóżcie sobie to na pływacki odcinek triathlonu. Dyskutując o wpływie pływania na wynik końcowy triathlonu bierzemy pod uwagę oczywiście czas oraz wydatek energetyczny. Zwłaszcza na długim dystansie często sugeruje się zawodnikom żeby popłynęli wolniej, z rezerwą, na dystansie Ironman pływanie ma być tylko rozgrzewką, walka zaczyna się później. Odcinek pływacki trzeba pokonać ekonomicznie. Ale co to znaczy? Chodzi o to, żeby zużyć jak najmniej energii (czas zostawmy na razie na boku). Ale kiedy ten wydatek energetyczny będzie niższy, w którym przypadku spalimy mniej kalorii? Wtedy gdy popłyniemy na 95% i pokonamy 3,8km w godzinę, czy wtedy kiedy popłyniemy na 85% i ten sam dystans zajmie nam np. godzinę i sześć minut?
Z góry dziękuję za wszystkie odpowiedzi!
Współprace pomagają finansować Akademię Triathlonu i tworzyć niezależne media.
Współprace pomagają finansować Akademię Triathlonu i tworzyć niezależne media.
Współprace pomagają finansować Akademię Triathlonu i tworzyć niezależne media.
Współprace pomagają finansować Akademię Triathlonu i tworzyć niezależne media.
Współprace pomagają finansować Akademię Triathlonu i tworzyć niezależne media.
Współprace pomagają finansować Akademię Triathlonu i tworzyć niezależne media.
Współprace pomagają finansować Akademię Triathlonu i tworzyć niezależne media.