Trening

Zawody w upale, czyli jak nie dać się słońcu?

W ostatnim czasie, w niektórych regionach Polski, mieliśmy do czynienia z iście afrykańskimi upałami. Ale triathlonista - człowiek z żelaza - pierdołami się nie przejmuje.

Zawody w upale, czyli jak nie dać się słońcu?

W ostatnim czasie, w niektórych regionach Polski, mieliśmy do czynienia z iście afrykańskimi upałami. Ale triathlonista - człowiek z żelaza - pierdołami się nie przejmuje. Są jednak sytuacje, w których nawet stal zaczyna się topić. Z upałami jest podobnie jak z mrozami, każdy zawodnik reaguje na te zjawiska nieco inaczej. Jedni znoszą to lepiej, drudzy gorzej- sprawa indywidualna. Ale pewne reakcje organizmu są jednak stałe. Zastanówmy się teraz, co się z nami dzieje, kiedy słońce zaczyna nas przypiekać? Wszystkim nam rośnie tętno. Są to wzrosty nawet do 10 uderzeń na minutę, większe niż przy tym samym wysiłku w niższych temperaturach. Wzrostowi ilości skurczów serca towarzyszy też często spadek prędkości biegu, niekiedy też uczucie większego zmęczenia, braku komfortu biegu (dotyczy to również roweru, ale efekt ten jest zwłaszcza odczuwalny i widoczny w trakcie 3 konkurencji). Przyczyn takiego zjawiska jest kilka. Pierwsza z nich to nasza stałocieplność. Organizm broni się by zachować bezpieczną dla zdrowia temperaturę ustroju i ogromne pokłady energii zużywa właśnie na termoregulację. By schłodzić organizm zaczynamy się też znacznie intensywniej pocić. Tracimy z ustroju nie tylko wodę, ale także cenne mikroelementy, jak np potas. Nasza krew gęstnieje i zaczyna stanowić znacznie większe obciążenie dla pompującego ją serca stąd podwyższone HR.

Jak temu przeciwdziałać, ograniczyć lub chociaż częściowo złagodzić zjawisko przegrzania?
Przede wszystkim znając prognozy pogody dobrze stawać na linii startu właściwie nawodnionym. W czasie zawodów uzupełniać płyny- ale nie opijając się. Pijmy często, ale małymi łyczkami. Nie pijmy tylko samej wody, bo taki manewr spowoduje jeszcze większe pocenie się i wypłukiwanie mikroelementów. Powinniśmy stosować preparaty izotoniczne wzbogacone o odpowiednie minerały. Woda też jest dobra, ale ja z podanego kubka biorę tylko łyka by przepłukać usta, czasem nawet nie przełykam, tylko wypluwam, zaś pozostałą cześć H2O wylewam na kark i głowę. Miejscami, które warto schładzać są również pachwiny i pachy- biegną tam duże naczynia. Idealnie, gdy mamy jeszcze do dyspozycji lód. Nie ma nic lepszego niż kilka kostek wrzuconych w przysłowiowe gacie, czy worek z lodem włożony za strój startowy pod pachą lub na karku. Kilka kostek lodu pod białą czapeczkę, która jest wręcz obowiązkowa, to też dobry pomysł. Sprawdza się też gąbka z zimną wodą położona/wciśnięta za strój na karku.

susz-lod

fot. triathlon.susz.pl

Jeśli na trasie są kurtyny wodne- korzystajmy z nich, zwolnijmy nawet nieco na moment - niech nas dobrze spryska. Niewybaczalnym błędem jest pomijanie punktów odżywczych. Tych kilka zaoszczędzonych w ten sposób sekund, może się z czasem zmienić w kilka minut kary od organizmu, lub nawet nie ukończeniem zawodów. Co zrobić, gdy jednak mimo wszystko załapiemy się na udar cieplny? Objawy są dość czytelne. Zaczyna się od lekkiego narastającego bólu głowy. Pojawia się suchość w ustach, a ślina przypomina bitą śmietanę. Możemy mieć też mroczki przed oczami i jakby złote błyski na obwodzie pola widzenia. Kolejnym etapem są zawroty głowy, uczucie mdłości a nawet wymioty, dochodzące dźwięki słyszymy jakby zza ściany. W ostatnim stadium dochodzi do omdlenia i utraty przytomności. Widząc u siebie podobne objawy i ich narastanie należny jak najszybciej udać się do punktu medycznego - samemu lub z czyjąś pomocą.

upal gdynia

Lekarze zapewne po badaniu ciśnienia stwierdzą jego znaczne obniżenie, podwyższone tętno, niekiedy towarzyszy temu też obniżony poziom cukru we krwi, oraz obniżona separacja tlenu. Najprostszym i najszybszym sposobem postawienia takiego pacjenta na nogi jest położenie go w chłodnym pomieszczeniu, podanie dożylnie elektrolitów, gdy potrzeba także glukozy, oraz podanie tlenu. W zależności od stopnia odwodnienia możemy dostać od 0,5 litra do litra i więcej płynów. Czas trwania takiego zabiegu też jest rożny, zazwyczaj około 45 minut do godziny. W trudniejszych przypadkach może być nieco dłuższy, zaś w skrajnych wymaga wizyty w szpitalu.

Powoli nadchodzi lato, a kolejne starty w zawodach mogą już być rozgrywane w prawdziwych upałach. Nie bagatelizujmy tego!


Filip Przymusiński

Trener, były reprezentant Polski i wielokrotny medalista mistrzostw kraju. Wychowuje kolejne pokolenia triathlonistów, łącząc pracę szkoleniową z prowadzeniem zajęć na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wyróżniony tytułem Trenera Roku 2023 Polskiego Związku Triathlonu.