Bolą lędźwia? Może masz kłopoty ze stawem biodrowym!
Czy anatomia, fizjologia wysiłku, biomechanika i inne nauki pokrewne budzą zainteresowanie u sportowców? Sądzę, że nie, zwłaszcza dotyczy to tych zdrowych.
Czy anatomia, fizjologia wysiłku, biomechanika i inne nauki pokrewne budzą zainteresowanie u sportowców? Sądzę, że nie, zwłaszcza dotyczy to tych zdrowych. Prędzej czy później dopada nas jednak jakaś kontuzja, wówczas zainteresowanie rośnie. Odkryć przyczynę, wyleczyć a przede wszystkim poznać profilaktykę - to staje się wówczas sprawą bardzo ważką, która w przyszłości może decydować o kontynuacji naszej drogi sportowej. Moja kontuzja doprowadziła mnie do bardzo ciekawego człowieka fizjoterapeuty. Ujął mnie swoją wiedzą i podejściem do pacjenta, a fakt, że czynnie uprawia sport, nobilituje go jeszcze bardziej. Co ciekawe od tego sezonu stanie się jednym z nas – triathlonistą i to z dużym potencjałem. Dlatego uznałem, że Robert Nowicki jest kolejnym człowiekiem, którego warto przedstawić i ,,pociągnąć za język”.
Robercie, zanim przejdziemy do konkretów, możesz przedstawić się, powiedzieć o swojej pracy?
Jestem fizjoterapeutą z 10 letnim stażem. W swojej pracy zawodowej koncentruję się głównie na "walce z bólem". Większość moich pacjentów to sportowcy amatorzy jaki i zawodowcy z różnych dziedzin. Moja praca to ciągłe doszkalanie się i nieustanne podnoszenie swoich kwalifikacji zawodowych, aby być jeszcze bardziej skutecznym. Z metod, które stosuję w swojej praktyce to Manipulacje Powięziowe wg. Stecco, Terapia Manulana (wg. Lewitta, Rakowskiego, Mulligan), Fascial Distorsion Model, Dry Needlig (suche igłowanie), Kinesiologytaping, Haczykowanie i wiele innych. Aby nie było za lekko i jeszcze bardziej podnieść poprzeczkę, w tym roku rozpoczynam naukę w Akademii Osteopatii (jedyne 5 lat). Przede wszystkim chciałbym się odnieść do w/w słów: "Czy anatomia, fizjologia, biochemia i inne nauki pokrewne budzą zainteresowanie u sportowców? Sądzę, że nie, zwłaszcza dotyczy to tych zdrowych". Otóż nie zgadzam się. Ogólnie dostępna wiedza, zwłaszcza z internetu skłania do poszukiwań w przypadku wystąpienia problemu zdrowotnego jak i samej profilaktyki. Tylko jest jedno ale, a nawet niestety. Jest to wiedza z internetu i trzeba brać na to poprawkę. Nie wszystko ja czy moi koledzy po fachu jesteśmy w stanie napisać, co jest uwarunkowane złożonością danego problemu. To co do tej pory można było przeczytać na wielu portalach sportowych na temat danej kontuzji, jej wyleczenia i ewentualnej profilaktyki, to jedynie wierzchołek góry lodowej. Uwierzcie, że nasze organizmy są na tyle skomplikowane, że rozciąganiem się i wzmacnianiem nie zlikwidujemy problemu do końca.
Jakieś ciekawsze przypadki, kontuzje np. ze znanymi sportowcami?
Każdy przypadek jest ciekawy i wymaga indywidualnego podejścia. Nie ma sztywnego schematu postępowania w leczeniu i terapii. Celowo pominę znanych sportowców, bo dla mnie każdy pacjent, który przychodzi do mnie jest najważniejszy i nie chcę nikogo nobilitować. Gdybym miał jednak zacząć wymieniać, to pominąłbym "znanych" z tego względu, że codziennie spotykam się z ludźmi, którzy mają rodziny, pracują na etacie (albo dwóch) i dodatkowo jeszcze potrafią to wszystko tak zorganizować, aby mieć czas na trenowanie ulubionej dyscypliny (lub 3 dyscyplin). To dla nich należą się wielkie pokłony. To od nich czerpię motywację, gdy nachodzi mnie spadek motywacji. Gdy terapia się przedłuża, to wierzcie mi, że czuję się tak, jakbym sam nie mógł trenować.
Proszę, nie dosyć, że ceniony fachowiec to jeszcze skromny. Gdy zapytałem Cię o jakiś dobry temat dla triathlonistów rzuciłeś od razu hasło ,,staw biodrowy”. Dlaczego bez wahania wybrałeś akurat ten staw?
Generalnie okolica miednicy i stawy biodrowe są pewnego rodzaju łącznikiem góry i dołu naszego ciała. Omawiany staw jest niezmiernie istotny z punktu widzenia nie tylko sportowca, ale i przeciętnego człowieka. Z tego rejonu, wszelkie zaburzenia mechaniki będą przenosić się na kończynę dolną, a tym samym jej stawy (kolanowy i skokowy), jak i na kręgosłup lędźwiowy. Gdybyśmy zsumowali, ile czasu nasz staw biodrowy znajduje się w pozycji zgięcia, (tak jak to się dzieje podczas siedzenia na krześle czy siodełku rowerowym), a ile jest w pozycji wyprostu, wynik byłby na korzyść tego pierwszego. Niestety przez większość dnia jesteśmy w pozycji zgięcia w stawie biodrowym. Większość ludzi ma pracę siedzącą, docieramy do niej również w pozycji siedzącej (rower, auto, środki komunikacji miejskiej), prawie wszystkie posiłki spożywamy w tej pozycji, odpoczynek również kojarzy się z pozycją siedzącą, trening na rowerze to też pozycja zgięciowa biodra, trening biegowy angażuje większy zakres ruchu zgięcia niż wyprostu. Utrzymując biodro w zgięciu bez kompensacji tego ruchu doprowadzamy do ograniczenia ruchomości naszego stawu biodrowego. Struktury poruszające biodrem oraz torebka stawowa (jej budowa i skręcenie włókien od zewnątrz do wewnątrz co widać na ryc. 1 ) będąc w stanie permanentnego zgięcia zaburzają przede wszystkim swobodny wyprost i rotację wewnętrzną w tym stawie.
Widok prawego stawu biodrowego od przodu. Wyraźnie widoczne skręcenie włókien torebki stawowej ze wzmacniającymi ją więzadłami, wskazuje na ograniczenie ruchomości w przypadku braku kompensacji w kierunku ograniczenia wyprostu i rotacji wewnętrznej. Dodając do tego mięśnie biodrowo-lędźwiowe oraz prosty uda, które są mięśniami tonicznymi (dążą do przykurczu w przypadku braku rozciągania) mamy idealne ograniczenie ruchu wyprostu biodra, które będzie kompensowane przez kręgosłup lędźwiowy, doprowadzając do jego przeciążenia oraz podrażni więzadła miednicy powodując całą interakcję bólową opisaną w dalszej części tekstu. Ograniczenie rotacji wewnętrznej związane jest nie tylko ze spiralnym przebiegiem włókien mięśniowych, ale i z częstym występowaniem braku rozciągliwości mięśnia gruszkowatego. Co się może wydarzyć jeżeli funkcjonujemy z ograniczeniem wyprostu w stawie biodrowym? Oto niektóre przykłady:
Przeciążenie odcinka lędźwiowego kręgosłupa (brak ruchu w biodrze zostanie skompensowany ruchomością kręgosłupa lędźwiowego ). Idąc tym tropem dalej zwiększenie ruchomości tam gdzie nie powinno jej być doprowadzi do podrażnienia więzadeł miednicy i nie tylko, co z kolei może doprowadzić do następujących objawów:
-dla więzadła biodrowo-lędźwiowego: ból pachwiny, ból jądra, ból kolana podrzepkowo oraz bocznej części, ból pośladka, ból tylnej strony uda (ale nie dochodzi do kolana), ból w rzucie mięśnia czworogłowego uda,
-dla więzadła krzyżowo-guzowego: ból pośladka, ból tylnej strony uda i łydki (mylnie nazywany rwą kulszową), ból ścięgna Achillesa, ból imitujący ostrogę piętową
-więzadeł nadkolcowych i miedzykolcowych odpowiednich segmentów kręgosłupa (więzadeł na odpowiedniej wysokości),
-podrażnienie segmentu L4/L5 imituje objawy uszkodzenia łąkotki łącznie z zablokowaniem kolana,
-podrażnienie przejścia piersiowo-lędźwiowego może wywołać ból wewnętrznej strony kolana, ból po przyśrodkowej stronie uda, ból lampasowy (przeczulica skóry na bocznej stronie uda), ból nad stawem biodrowym,
-ból pochodzący z samego stawu w wyniku drażnienia torebki stawowej, która ma ograniczoną rozciągliwość,
-ból z ograniczenia ruchomości powięzi (temat na osobny artykuł, ale tzw. densyfikacje/ograniczenia ślizgu powięzi wpłyną na zachowanie się i wystąpienie objawów bólowych w różnych częściach naszego organizmu)!!!!!
-funkcjonując z przykurczem zgięciowym biodra (brak odpowiedniego zakresu ruchomości w kierunku wyprostu) możemy doprowadzić do zespołu podrażnienia pasam biodrowo-piszczelowego (ból bocznej części stawu kolanowego)
-przykurcz zgięciowy biodra to także wstępne podrażnienie mięśni tylnej strony uda (w omawianym przypadku już na wstępie są rozciągnięte ponad normę spoczynkową), co w konsekwencji może doprowadzać do kikukrotnych naderwań np. mięśnia dwugłowego uda,
-w/w ograniczenie ruchomości to funkcjonowanie w zgięciu biodra co wymusi ugięcie kolana, a tym samym wstępne podrażnienie ścięgna Achillesa.
Problemy okołotreningowe, które można zauważyć jeżeli mamy TEN problem to:
-podczas pływania sylwetka jest załamana w biodrach lub uzuskany jest wyprost kosztem bólu kręgosłupa lędźwiowego,
-w trakcie biegu brak aktywnej fazy odbicia się (bieg bardziej przypomina szybkie kroczenie), ze względu na ograniczoną ruchomość biodra w kierunku wyprostu trudno będzie naszą nogę zostawić z tyłu i wykończyć ruch stopą,
-podczas biegania można odczuć nawracający ból kręgosłupa w dolnej części,
-jeżeli chodzi o rower to w tej sytuacji raczej nic nie odczujemy ze względu na zgięciowe ustawienie pozycji podczas jazdy (nie potrzeba wyprostu biodra w trakcie jazdy rowerem).
Przykłady można mnożyć. Jeżeli dodamy do tego brak odpowiedniego sterowania omawianym stawem dochodzi do sytuacji, która wcześniej czy później doprowadzi do poważniejszej kontuzji. Ograniczenie ruchomości w jakimkolwiek stawie nigdy nie przebiega w jednej płaszczyźnie, ale znajdzie swoje odzwierciedlenie zaburzenia ruchu w innych kierunkach. Aby staw był dobrze odżywiany i prawidłowo funkcjonował przez długi czas (czyt. całe życie) powinno się go stawiać w stan końca zakresu ruchu w każdym kierunku i to każdego dnia. Staw biodrowy jak żaden inny bardzo szybko ulega zmniejszeniu ruchomości. O staw biodrowy szczególnie nie dbamy. Jest to staw o dużej ruchomości dlatego w ciągu dnia przy normalnym funkcjonowaniu nie jesteśmy w stanie wkroczyć w koniec zakresu ruchu, nawet się do niego nie zbliżamy. Tekst może wydać się dosyć trudny, ale to jedynie próba zasygnalizownia, na ile czynników trzeba zwrócić uwagę podczas terapii.
Zatem jak dbać o nasze biodra?
Najprostszym sposobem, aby już nie dokładać do ćwiczeń, które na pewno znacie i myślicie sobie skąd znaleźć czas na nowe, to najzwyklejsze na świecie siady. Odpowiednie siady. Propozycja jest taka, żeby przy każdej nadarzającej się okazji i odpowiednich warunkach przechodzić do pozycji niskich (np. przeglądając AT). Co to znaczy pozycje niskie. Podzielimy je na dwie możliwości. Normalna i ułatwiona. Normalna dla osób z prawidłowymi zakresami ruchów w stawach, które tylko potrzebują utrzymać już dobry zakres ruchu. Ułatwiona dla tych którzy mają ograniczenia ruchomości i niektóre z zaprezentowanych tutaj siadów będą sprawiały wiele trudności.
{gallery}staw_biodrowy1{/gallery}
Więszość z Nas ma duże ograniczenia ruchomości w stawach biodrowych. Poniższa propozycja jest dla tych, którzy mają problemy z osiągnięciem danych pozycji bez angażowania kręgosłupa. Rozwiązanie jest proste. Trzeba usiąść na podwyższeniu. Jakim dużym? Takim, aby przy danej pozycji nie doszło do zgięcia kręgosłupa zwłaszcza w odcinku lędźwiowym. Trzeba to empirycznie sprawdzić jak wysokie musi być podwyższenie. Jeżeli jesteśmy w stanie poświęcić kilka minut dziennie na przebywanie w tych pozycjach, to efekt bedzie bardzo dobry. Według mnie stawy biodrowe są najbardziej zaniedbanymi stawami naszego ciała.
{gallery}staw_biodrowy2{/gallery}
Robercie, zakładam, że możesz się spodziewać jakiś konkretnych pytań do tego zagadnienia. Skoro raz zdecydowałeś się zagościć na AT liczę, że będziesz teraz stałym gościem a może nawet napiszesz bloga... No, właśnie! A jak Twoje przygotowania do pierwszych zawodów triathlonowych?
Tak, będzie próba odnalezienia się w triathlonie w tym roku. Już widzę, po kilku miesiącach trenowania, że nie jest łatwo. Docelowy start to Poznań 26.07 na dystansie olimpijskim. Założenia na start były ambitne, ale życie zweryfikowało. Na pewno przez najbliższe 2 -3 lata będą starty tylko i wyłącznie na w/w dystansie (potrzeba nabrania prędkości).
Zatem czekamy na relacje! A ja pozwolę sobie wspomnieć, że Robert to Mistrz Polski w biegach przełajowych w kategorii Akademii Medycznych, a jego rekord na dystansie półmaraton to 1:18:40! Oby więcej takich ciekawych ludzi gościło na AT! Robercie, dziękuje Ci serdecznie! Powodzenia w pierwszych tri-startach!
Współprace pomagają finansować Akademię Triathlonu i tworzyć niezależne media.
Współprace pomagają finansować Akademię Triathlonu i tworzyć niezależne media.
Współprace pomagają finansować Akademię Triathlonu i tworzyć niezależne media.
Współprace pomagają finansować Akademię Triathlonu i tworzyć niezależne media.
Współprace pomagają finansować Akademię Triathlonu i tworzyć niezależne media.
Współprace pomagają finansować Akademię Triathlonu i tworzyć niezależne media.
Współprace pomagają finansować Akademię Triathlonu i tworzyć niezależne media.